O extraordinario mundo da "Ora Maritima"

Tese doutoral de Xoán Bernárdez publicada engalego e en castelán.

RESUMO:  Arredor do ano 400 d. C., o procónsul e home de letras romano, Rufio Festo Avieno, compuxo un poema de enorme importancia tanto xeográfica coma histórica. Este traballo, a "Ora Maritima", da que tan só se conservan os seus 713 primeiros versos,  describe unha viaxe maritima que comezaba nun punto situado no Atlántico, ao que denomina "Prominente Monte Oestrymnio, volto cara ao atemperado Noto", ao pé do que "se abre o golfo Oestrymnino e as illas Oestrymnidas, vastamente espalladas e ricas en estaño e chumbo", coas que comerciaban fenicios, tartesios e carthaxineses. A  viaxe chegaba ata o actual Mar Negro, se ben que, a perda dos versos que seguían ao 713, fai que a súa información se deteña en "Massilia", a Marsella de hoxe.

A importancia da "Ora Maritima" reside no feito de que o seu autor, para a elaborar, serviuse de fontes de autores, case que todos gregos, que viviran, na súa maioría, a principios do século VI antes de Cristo, e coñeceron, polo tanto, datos históricos, xeográficos e etnogtráficos anteriores aos que nos deron a coñecer comentaristas posteriores. 

A seducción e o engado do exótico. O deserto do Néguev

No segundo día do percorrido polo Néguev, cando nos atopábamos a poucos quilómetros de Eilat, a nosa furgoneta derrapou. Saiu da estrada, e deu seis ou sete voltas sobre si mesma, rebotando nun par de ocasións contra a parede de pedra situada á dereita da estrada. Angustiosa sensación de impotencia a miña, mentres presentía a cada rebolo, a inexorable chegada da Parca. Afortunadamente, coma se nos protexera algún propicio «dxinn» do deserto, e aínda tendo en canta a aparatosidade do accidente e de que fumos repetidamente golpeados por asentos, rodas, maletas e paredes do vehículo, ninguén recibiu máis que uns simples cortes nas pernas e algúns negróns. Mais o transporte quedou inservible, e houbemos de chegar a Eilat facendo auto-stop. Acompañábanme na furgoneta, Shimon, o chofer, Thomas, un rabino húngaro, a súa esposa Esther, e Margaret, unha rapaza inglesa que falaba tamén portugués.

Aquela noite, parcialmente recuperados xa do susto e dos hematomas, Thomas e Esther -admirable muller, pendente sempre de axudar aos demáis- creron conveniente brindar por ter saído tan ben librados daquela terrible proba. En realidade era coma se naceramos de novo. Atopábamonos no hotel «Coral Sea» e celebrábamos o sabath ceando á luz das velas. Erguín entón a miña copa, e, póndome en pe, dixen con certa solemnídade: «Le haim», -Pola vida- un vello brinde xudeu. «Le haim», repetiron eles, visiblemente satisfeitos de que tamén eu o coñecese.

Xoán Bernárdez na videoteca da AELG

A "Carta de París", considerada como de Cristóbal Colón

A "Carta de París", considerada como de Cristóbal Colón

LER AQUI

No ano do cometa

Edicións Xerais

ISBN: 8475078311.

1ª edición (1987).

.
No ano do cometa, trasládanos á Europa de 1066, cando, trala morte do rei Edward o Confesor, se abre un dos pleitos sucesorios máis sanguentos da historia. A aparición do cometa Halley nese mesmo ano, será interpretada como signo favorable á invasión de Inglaterra planeada polo duque Guillerme de Normandía. Galicia non está exenta desta aventura e na trama xoga un papel importante o intento do rei García de casar cunha nobre saxona. Bernárdez reflecte na novela o ambiente de terror e pánico que se apoderou das Illas Británicas por mor da aparición do cometa Halley, nun tempo no que aínda estaban cercanas as " razzias " do caudillo árabe Almanzor e o sentimento de angustia e apocalepse que o fin do primeiro milenio produciu no occidente cristiano. Bernárdez constrúe a súa novela sobre a base destes feitos reais, reconstruídos tanto a través de estudios realizados por autores modernos, como da análise dos textos contemporáneos, así como da comprobación ocular dos lugares onde aqueles aconteceron.

A Batalla de Rande

A Batalla de Ran

LER AQUI

Xerusalén, Xerusalén!

A Porta de Damasco, en Xerusalén, no ano 1967

"Pouco despóis detivémonos para xantar. "Ó descer do vehículo deime case de fuciños con algo absolutamente inesperado. Un rótulo comercial que en hebreu, en árabe, e en inglés, anunciaba: "VIGO FASHIONS". "Lino varias veces para ter a seguridade de non engañarme. Qué significado podería ter esta denominación? Había moitos Vigo no mundo. Ademáis dos nosos, contábanse media ducia, polo menos, en Italia. A maioría dos emigrantes teñen o costume de utilizar os nomes queridos. Toda América do Sur está chea de exemplos. Pola contra, os que retornan, adovían as nosas rúas con exóticos topónimos procedentes dos lugares onde permaneceron. O responsable daquel "Modas Vigo", moi ben podía atoparse neste caso. Mais, de qué Vigo se podía tratar?
"Achegueime. O edificio tina un par de alturas, fachada acristalada e balcón. No escaparate exhibíanse panos e traxes de home..."

Tirado da contracapa do libro.

.

Xerusalén, Xerusalén! foi editado por Edicións do Cumio (1992) e foi froito dos coñecementos, e da visión sobre o fervedeiro de Oriente Medio, acadados polo autor ao longo das súas moitas viaxes a Israel. Desde a súa primeira visita en 1967 na que a súa estadía coincidiu coa Guerra dos Seis días.